60 terim
Avukat Web Sitesi Sözlüğü
Web sitesi teklifinde ya da rehberlerimizde karşılaştığınız 60 teknik ve hukuki terimin kısa, sade açıklaması.
60 terim, sade dille. Web sitesi teklifi okurken, ajansınızla konuşurken ya da bir rehberimizde karşılaştığınız teknik ve hukuki terimlerin kısa açıklamaları. Hukuki terimlerde ilgili mevzuat maddesini de belirttik.
0–9
- 301 yönlendirme
- Bir adresin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını tarayıcıya ve arama motoruna bildiren yönlendirme. Site yenilenirken eski adreslerin değerini yeni adreslere aktarır.
- 404 hatası
- İstenen sayfanın bulunamadığını gösteren yanıt. Yenilemeden sonra çok sayıda 404 çıkması, yönlendirmelerin eksik kaldığını gösterir.
- 410 yanıtı
- Sayfanın kalıcı olarak kaldırıldığını bildiren yanıt. Ele geçirilmiş sitelerde oluşturulan spam sayfaların dizinden hızlı düşmesi için kullanılır.
A
- Açık rıza
- KVKK'da belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onay. İletişim formlarının çoğunda başka bir işleme şartı bulunduğu için gerekmez.
- Alan adı
- Sitenin internetteki adresi (ornek.av.tr). Avukatlar için ad-soyad ile uyumlu olması ve sahibinin adına kayıtlı olması önemlidir.
- Alt alan adı
- Ana alan adının önüne eklenen bölüm (blog.ornek.av.tr). Reklam Yasağı Yönetmeliği m.7/e, sıralamaya yönelik alt alan adı kullanımını yasaklar.
- Alt metin (alt)
- Görselin ne gösterdiğini anlatan metin. Ekran okuyucu kullananlar ve arama motorları görseli bu metinden anlar.
- Aydınlatma metni
- Kişisel verilerin kim tarafından, hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlendiğini, kimlere aktarıldığını ve ilgili kişinin haklarını açıklayan metin (KVKK m.10).
B
- Barındırma (hosting)
- Site dosyalarının ve veritabanının bulunduğu, sitenin yayında kalmasını sağlayan sunucu hizmeti.
- Belgeli alan adı
- Tahsisi için belge istenen uzantılar. .av.tr bunlardan biridir; barodan alınmış güncel avukatlık belgesi istenir.
C
- Canonical etiketi
- Aynı ya da çok benzer içeriğin birden fazla adreste bulunduğu durumlarda asıl sayfayı arama motoruna bildiren etiket.
- CLS
- Cumulative Layout Shift. Sayfa yüklenirken ögelerin ne kadar kaydığını ölçer. Google'ın iyi kabul ettiği değer 0,1'in altıdır.
- Core Web Vitals
- Google'ın kullanıcı deneyimini ölçen üç temel metriği: LCP (yükleme), INP (etkileşim) ve CLS (görsel kararlılık).
Ç
- Çerez
- Sitenin ziyaretçinin tarayıcısında sakladığı küçük veri. Zorunlu olmayan çerezler için onay gerekir.
- Çevrimiçi mecra
- Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 2024 değişikliğiyle metne giren kavram: sosyal medya, video platformları, rehber siteleri ve benzeri internet ortamları.
D
- DKIM
- Gönderilen e-postaya dijital imza ekleyen doğrulama yöntemi. Alıcı sunucu e-postanın yolda değiştirilmediğini bu imzayla anlar.
- DMARC
- SPF ve DKIM doğrulamasından geçemeyen e-postalara ne yapılacağını (reddet, karantinaya al, izle) belirleyen alan adı kaydı.
- DNS
- Alan adını sitenin ve e-postanın bulunduğu sunucuya bağlayan kayıt sistemi. A, MX, TXT gibi kayıt türlerinden oluşur.
- Dizin (indeks)
- Arama motorunun taradığı ve arama sonuçlarında gösterebileceği sayfaların listesi. Dizinde olmayan sayfa hiçbir aramada görünmez.
E
- Erişilebilirlik
- Sitenin görme, işitme ya da hareket kısıtı olanlar dahil herkes tarafından kullanılabilmesi. WCAG yönergeleriyle ölçülür.
F
- Faaliyet alanı
- Büronun çalıştığı hukuk alanları. Yönetmelik m.7/d, uzmanlık anlamına gelmemek üzere bu alanlar hakkında bilgi verilmesine izin verir.
- FAQ (SSS) şeması
- Sık sorulan soruları arama motoruna yapılandırılmış biçimde bildiren şema işaretlemesi.
G
- Google İşletme Profili
- Büronun Google Haritalar ve yerel aramalarda görünen kaydı. Ad, adres ve telefonun sitedekiyle birebir aynı olması gerekir.
H
- hreflang
- Çok dilli sitelerde bir sayfanın diğer dillerdeki karşılığını arama motoruna bildiren etiket.
- HTTPS / SSL
- Ziyaretçi ile site arasındaki bağlantıyı şifreleyen protokol. Form verisinin güvenliği için zorunludur, tarayıcıda kilit simgesiyle görünür.
İ
- İç bağlantı
- Sitedeki bir sayfadan aynı sitedeki başka bir sayfaya verilen bağlantı. Ziyaretçiye ve arama motoruna sayfalar arasındaki ilişkiyi anlatır.
- İçindekiler
- Uzun sayfalarda başlıklara atlamayı sağlayan liste. Okuru ve arama motorunu sayfanın yapısı hakkında bilgilendirir.
I
- IndexNow
- Yeni ya da güncellenen sayfaları Bing ve Yandex gibi arama motorlarına anında bildiren protokol.
- INP
- Interaction to Next Paint. Bir tıklama ya da dokunuşa sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer; iyi değer 200 milisaniyenin altıdır.
K
- KEP
- Kayıtlı elektronik posta. Gönderim ve teslimin hukuken delil niteliği taşıdığı e-posta hizmeti. 2024 değişikliğiyle KEP adresinin sitede yer alabileceği açıkça yazıldı.
- Kısa yol
- Kullanıcıyı başka bir siteye yönlendiren bağlantı ya da alan adı. Reklam Yasağı Yönetmeliği m.7/e avukatların kısa yol kullanmasını ve kullanılmasına izin vermesini yasaklar.
- Kalıcı bağlantı (permalink)
- Bir sayfanın değişmeyen adresi. Sade ve okunabilir olmalı; sonradan değiştirilirse 301 yönlendirme gerekir.
- Kayıt kuruluşu
- BTK'nın .tr alan adı başvurularını almaya yetkilendirdiği firma. .av.tr başvurusu da kayıt kuruluşu üzerinden yapılır.
L
- LCP
- Largest Contentful Paint. Sayfadaki en büyük içeriğin görünür olma süresi; iyi değer 2,5 saniyenin altıdır.
M
- Meta açıklama
- Arama sonuçlarında başlığın altında görünebilen kısa sayfa özeti. Tıklanma oranını etkiler.
- MX kaydı
- Alan adına gelen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirten DNS kaydı.
- Mobil uyumluluk
- Sitenin telefonda okunabilir ve kullanılabilir olması. Google siteleri öncelikle mobil sürümleri üzerinden değerlendirir.
N
- noindex
- Bir sayfanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen etiket. Yayına alırken yanlışlıkla açık kalması, sitenin dizinden düşmesine yol açar.
Ö
- Özel nitelikli kişisel veri
- KVKK m.6'da sayılan; sağlık, ceza mahkûmiyeti, cinsel hayat gibi daha sıkı korunan veriler. Avukat sitelerinin iletişim formlarına sıkça yazılır.
P
- PageSpeed Insights
- Google'ın sayfa hızını ve Core Web Vitals değerlerini ölçen ücretsiz aracı.
R
- Referans yasağı
- Yönetmelik m.7/d: internet sitesinde “referanslar” veya başka bir ad altında müvekkillere ilişkin bilgi paylaşılamaz.
- Robots.txt
- Arama motoru tarayıcılarına sitenin hangi bölümlerini tarayabileceklerini söyleyen dosya.
S
- Search Console
- Google'ın ücretsiz aracı: sitenin hangi aramalarda göründüğünü, dizin durumunu ve teknik hataları gösterir.
- Sayfa oluşturucu
- Sürükle-bırak ile sayfa tasarlamayı sağlayan eklentiler. Kolaylık sağlar ama siteyi çoğu zaman belirgin biçimde yavaşlatır.
- Site haritası
- Sitedeki sayfaların listesini arama motoruna sunan dosya (wp-sitemap.xml). Search Console'a gönderilir.
- SPF
- Alan adınız adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini belirten DNS kaydı. Sahte e-postaların önüne geçer.
- Stajyer avukat
- Reklam Yasağı Yönetmeliği stajyer avukatları da kapsar. Sitede yer alıyorsa unvanı açıkça “Stajyer Av.” olarak yazılmalıdır.
Ş
- Şema işaretlemesi
- Sayfadaki bilgiyi (kuruluş, adres, SSS, yazı) arama motorunun anlayacağı yapılandırılmış biçimde bildiren kod (JSON-LD).
- Şube yasağı
- Yönetmelik m.4: birden fazla büro edinilemez, şube açılamaz; “irtibat bürosu”, “çözüm ortakları” gibi adlandırmalar kullanılamaz.
T
- Tembel yükleme (lazy load)
- Ekranda görünmeyen görsellerin ancak kaydırıldıkça yüklenmesi. Açılış hızını artırır.
- TRABİS
- .tr uzantılı alan adlarının yönetildiği sistem. 2022'den beri .av.tr başvuruları da TRABİS üzerinden yürür.
U
- Uzmanlık iddiası
- “Uzman”, “boşanma avukatı” gibi ifadeler. Yönetmelik faaliyet alanı bilgisinin uzmanlık anlamına gelmemesini şart koşar.
V
- Veri ihlali
- Kişisel verilere yetkisiz erişim. KVK Kurulu'nun 2019/10 sayılı kararına göre Kurul'a en geç 72 saat içinde bildirilir.
- VERBİS
- Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi. Avukatlar 2018/32 sayılı Kurul kararıyla kayıt yükümlülüğünden istisnadır; diğer KVKK yükümlülükleri sürer.
W
- WCAG
- Web içeriği erişilebilirlik yönergeleri. Kontrast, klavye ile kullanım, alt metin gibi ölçütleri tanımlar.
- WebP
- Görselleri JPEG ve PNG'ye göre genellikle çok daha küçük boyutta saklayan modern görsel biçimi.
Y
- Yedek (3-2-1)
- Verinin 3 kopyası, 2 farklı ortamda, 1 tanesi sunucu dışında. Ele geçirilme ve arızaya karşı temel güvence.
- Yönetim paneli
- Sitenin içeriğinin teknik bilgi gerektirmeden düzenlendiği arayüz. WordPress'te wp-admin.
- Yurt dışına aktarım
- Kişisel verinin yurt dışındaki bir sunucuya gönderilmesi. KVKK m.9, 1 Haziran 2024'ten beri yeni kurallarla düzenleniyor.
Z
- Zararlı yazılım
- Siteye sızdırılan ve spam sayfa oluşturan, ziyaretçiyi yönlendiren ya da veri çalan kod.
Bu konudaki diğer rehberler
Avukatlara ve hukuk bürolarına özel hazırladığımız diğer başlıklar.
Avukat Web Sitesi FiyatlarıFiyatı belirleyen kalemler ve teklif karşılaştırmaAvukat Web Sitesi Örnekleriİyi örneklerin ortak yanları ve sayfa anatomisiHukuk Bürosu Sitesi Nasıl Yapılır?Adım adım süreç ve kim ne yaparAvukatlar İçin SEOReklamsız görünürlük: arama türleri ve içerik planıAvukat Web Sitesi Kontrol Listesi56 madde: kurallar, içerik, SEO, KVKK, bakımAvukat Web Sitesi İçerik RehberiHakkımda, çalışma alanı sayfası ve makale yazımıGoogle İşletme ProfiliHaritada görünmek: kurulum, yorumlar, kurallarAvukat Web Sitesi GüvenliğiHack belirtileri, yedek ve müvekkil verisi