Avukat Web Sitesi ve KVKK
VERBİS istisnası neyi kapsar, neyi kapsamaz? Avukat sitesinde bulunması gereken KVKK metinleri, form tasarımı ve çerezler.
Kısa cevap: Avukatlar, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 2018/32 sayılı kararıyla VERBİS’e kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Ancak bu istisna yalnızca sicil kaydına ilişkindir. Avukat hâlâ veri sorumlusudur. Web sitesi açısından bunun anlamı şudur: sitede aydınlatma metni bulunmalı, çerezler için gerekli bilgilendirme ve onay alınmalı, iletişim formu az veriyle çalışmalı, yurt dışına aktarım yapan araçlar da gözden geçirilmelidir.
VERBİS istisnası neyi kapsar?
Kurul’un 02.04.2018 tarihli ve 2018/32 sayılı kararının ekindeki listede “1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar” yer alır. Bu kayıt, avukatları Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünden istisna tutar.
| Yükümlülük | Avukat için durum |
|---|---|
| VERBİS’e kayıt | İstisna (Kurul Kararı 2018/32). Avukatlık ortaklıkları için Kurum’un güncel kararlarına ayrıca bakılmalıdır. |
| Aydınlatma yükümlülüğü (KVKK m.10) | Devam eder. Sitede aydınlatma metni gerekir. |
| Veri güvenliği (KVKK m.12) | Devam eder. SSL, güncel yazılım, erişim yetkisi, yedek. |
| İlgili kişi başvurularına cevap (m.11, m.13) | Devam eder. Başvuru yolu metinde gösterilmeli. |
| Yurt dışına aktarım kuralları (m.9) | Devam eder. Sitede kullanılan yabancı servisler dahil. |
| Veri ihlali bildirimi | Devam eder. Kurul’a en geç 72 saat içinde bildirim. |
Avukatlık Kanunu’ndaki sır saklama yükümlülüğü de KVKK ile birlikte uygulanır. Bu nedenle bir avukat sitesindeki veri güvenliği beklentisi sıradan bir tanıtım sitesinden daha yüksektir.
Sitede bulunması gereken metinler
Bir avukat sitesinde genellikle üç metin yeterlidir. Hepsi alt bilgiden her sayfada ulaşılabilir olmalıdır:
Hazır şablonlardan kopyalanan metinlerde başka bir şirketin adı, “müşterilerimiz”, “kampanyalarımız” gibi büroya uymayan ifadeler sık görülür. Metin sitenin gerçekten yaptığı işlemleri anlatmalıdır.
Açık rıza her şey için gerekmez
İletişim formundan gelen talebe cevap vermek için veri işlemek, çoğu durumda kanundaki başka bir işleme şartına dayanır; örneğin bir sözleşmenin kurulmasıyla doğrudan ilgili olması ya da ilgili kişinin talebi. Her forma “açık rıza veriyorum” kutusu koymak hem gereksizdir hem de rızayı hizmet şartına bağlamak sorun yaratabilir. Formun altında aydınlatma metnine bağlantı verip “okudum” onayı almak yaygın ve yeterli uygulamadır. Pazarlama amaçlı ileti gönderilecekse bu ayrı bir konudur; ancak avukatlar için reklam yasağı nedeniyle zaten gündeme gelmemelidir.
İletişim formu: az veri, doğru uyarı
Ziyaretçiler forma çoğu zaman sorunlarının bütün ayrıntısını yazar. Sağlık bilgisi, ceza soruşturması ya da aile içi şiddet gibi konular KVKK’ya göre özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı korunur. Bu nedenle form tasarımı:
- Yalnızca gerekli alanları içermelidir: ad, telefon veya e-posta, konu başlığı.
- Mesaj kutusunun üstünde bir uyarı bulunmalıdır: “Lütfen bu forma dava ayrıntısı, sağlık bilgisi ya da özel nitelikli kişisel veri yazmayınız; ayrıntılar görüşmede alınacaktır.”
- Gönderilen mesajlar büronun alan adındaki e-postaya iletilmeli, gerekmiyorsa sunucuda veritabanına kaydedilmemelidir.
- Dosya yükleme alanı konulmamalıdır; belge paylaşımı görüşme sonrasında güvenli bir kanaldan yapılmalıdır.
- Form spam koruması için mümkünse yurt dışına veri göndermeyen yöntemler (gizli alan, zaman kontrolü) tercih edilmelidir.
Çerezler ve ölçüm araçları
Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun çerez uygulamalarına ilişkin rehberi, zorunlu çerezler ile analiz, pazarlama ve kişiselleştirme çerezlerini ayırır. Pratik karşılığı şöyledir:
| Çerez türü | Örnek | Onay gerekir mi? |
|---|---|---|
| Zorunlu | Oturum, güvenlik, çerez tercihinin kendisi | Hayır; bilgilendirme yeterli |
| Analiz / ölçüm | Google Analytics, Yandex Metrica | Evet; onay verilene kadar çalışmamalı |
| Pazarlama / reklam | Meta Pixel, reklam etiketleri | Evet. Avukatlar çevrimiçi reklam veremeyeceği için bu çerezlere zaten gerek yoktur. |
| Üçüncü taraf içerik | Gömülü YouTube videosu, Google Haritalar | Çerez bırakıyorsa evet; tıklayınca yüklenen önizleme ile çözülebilir |
Çerez çubuğunda “Kabul et” ile “Reddet” seçenekleri eşit görünürlükte olmalıdır. Onay vermeyen ziyaretçi de siteyi sorunsuz kullanabilmelidir. En sade çözüm, ölçüm aracına gerçekten ihtiyaç yoksa hiç kullanmamaktır. Avukat sitelerinin çoğunda Search Console verisi yeterli bilgiyi verir ve ziyaretçinin tarayıcısına çerez bırakmaz.
Yurt dışına aktarım: Google, Meta, reCAPTCHA
KVKK’nın yurt dışına aktarımı düzenleyen 9. maddesi 2024’te 7499 sayılı Kanunla değiştirildi ve 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. Yeni sistemde aktarım; yeterlilik kararı, uygun güvenceler (örneğin Kurul’un standart sözleşmesi) ya da sınırlı sayıdaki arızi aktarım hâllerinden birine dayanmalıdır. Standart sözleşme kullanılıyorsa imzadan itibaren 5 iş günü içinde Kurum’a bildirilmelidir.
Bir web sitesinde fark edilmeden yurt dışına veri gönderen araçlar şunlardır:
- Google Analytics, Google Fonts (sunucudan değil Google’dan yükleniyorsa), Google Haritalar gömmesi
- reCAPTCHA ve benzeri bot doğrulama hizmetleri
- WhatsApp, Meta Pixel, sosyal medya gömmeleri
- Yurt dışında barındırılan form, sohbet ve e-bülten servisleri
Kurduğumuz sitelerde yazı tiplerini sitenin kendi sunucusundan yüklüyor, haritayı tıklanınca açılan bir önizlemeyle gösteriyor, form korumasını da yurt dışına veri göndermeyen yöntemlerle sağlıyoruz. Böylece aktarım gerektiren araç sayısı en aza iniyor.
Veri ihlali olursa
Site ele geçirildi ve form mesajlarına ya da e-posta kutusuna erişildiyse bu bir veri ihlali olabilir. Kurul’un 2019/10 sayılı kararına göre ihlal, öğrenilmesinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kurul’a bildirilir. Etkilenen kişilere ise ihlalden etkilenenler belirlendikten sonra makul en kısa sürede bildirim yapılır. Teknik adımları avukat web sitesi güvenliği rehberinde anlattık.
Avukat sitesi ve KVKK: sık sorulan sorular
Avukatlar VERBİS'e kayıt olmak zorunda mı?
Hayır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 02.04.2018 tarihli ve 2018/32 sayılı kararıyla 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar VERBİS’e kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Bu istisna KVKK’nın diğer yükümlülüklerini kaldırmaz.
Avukat web sitesinde aydınlatma metni zorunlu mu?
Sitede iletişim formu, e-posta bağlantısı ya da ölçüm aracı aracılığıyla kişisel veri toplanıyorsa aydınlatma yükümlülüğü doğar. Bu nedenle neredeyse her avukat sitesinde aydınlatma metni bulunmalıdır.
İletişim formunda açık rıza kutusu gerekli mi?
Çoğu durumda hayır. Talebe cevap vermek için yapılan işleme genellikle başka bir hukuki sebebe dayanır. Formun altında aydınlatma metnine bağlantı vermek ve okunduğunu onaylatmak yaygın uygulamadır.
Google Analytics kullanmak KVKK'ya aykırı mı?
Kendiliğinden aykırı değildir; ancak çerez onayı alınmadan çalıştırılmamalı ve yurt dışına aktarım boyutu değerlendirilmelidir. Avukat sitelerinin çoğunda Search Console verisi yeterli olduğu için ölçüm aracını hiç kullanmamak da bir seçenektir.
Çerez çubuğu zorunlu mu?
Yalnızca zorunlu çerez kullanılıyorsa onay gerekmez, bilgilendirme yeterlidir. Analiz ya da pazarlama çerezi kullanılıyorsa bunlar onay alınmadan çalışmamalıdır ve onay için çerez çubuğu gerekir.
Formdan gelen mesajları ne kadar saklamalıyım?
İşleme amacı için gerekli olan süre kadar. Görüşme gerçekleşmediyse ve başka bir hukuki gereklilik yoksa mesajların makul bir süre sonra silinmesi önerilir. Saklama süresi aydınlatma metninde ve büronun saklama-imha politikasında belirtilmelidir.
- KVK Kurulu 02.04.2018 tarihli ve 2018/32 sayılı Karar (VERBİS istisnaları)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu — Veri ihlali bildirimi
Bu konudaki diğer rehberler
Avukatlara ve hukuk bürolarına özel hazırladığımız diğer başlıklar.
Sitenizin KVKK tarafını kontrol edelim
Hangi araçların veri topladığını ve yurt dışına aktardığını listeleyip sade bir düzeltme planı çıkaralım.